به گزارش تحریریه، تحلیلگر هندی «آپراجیتا نفس» چه حوزه تخصصی آن سیاستهای دولت آمریکا است در ارزیابی نشست روز گذشته شنژن عنوان داشت: نشست سهجانبه شنژن «اجلاس صلح» نبود؛ یک آزمون استرس بود و ترامپ پیش از آنکه بنشیند، در آن مردود شد.
رسانههای جریان اصلی این روایت را به شما خواهند فروخت که سه قدرت بزرگ گرد هم آمدهاند تا جهان را «مدیریت» کنند.
این تنها یک داستان پوششی است.
واقعیت سادهتر و تلختر است؛ زیرا ایالات متحده وارد اتاقی شد که خودش آن را نساخته بود، با شرایطی که خودش تعیین نکرده بود، و در کنار دو قدرتی نشست که سالها تلاش کرده بود رابطه میان آنها را تخریب کند.
حضور ترامپ امتیازی به چندقطبیگرایی نبود؛ بلکه اعترافی بود به این که واشنگتن دیگر توان آن را ندارد که بیرون از این اتاق بماند.
آنچه در ادامه میآید، واقعیت ماجراست؛ بدون روکش و روایتپردازیهای آتلانتیکمحور.
بازی ترامپ هرگز «صلح» نبود؛ او از کتاب راهنمای کیسینجر پیروی میکرد که دیگر مرده است.
تمام هدفِ دست دوستی دراز کردن ترامپ به سوی مسکو — از نخستین روزهای فعالیت سیاسیاش گرفته تا تماسهای تلفنی و فرستادگان سال ۲۰۲۶ — همان خیالپردازی قدیمیِ «مثلثسازی» (Triangulation) بوده است: دور کردن روسیه از چین، پیشنهاد دادن یک «معامله بهتر» به مسکو در بیرون از شراکت چین و روسیه، و تنها و منزوی گذاشتن پکن.
این همان استراتژی «نیکسونِ معکوس» است؛ رؤیای هر استراتژیست آمریکایی که نمیتواند بپذیرد دوران تکقطبی به پایان رسیده است.
شنژن این رؤیا را کشت.
به ترتیب وقایع نگاه کنید.
در ۱۸ نوامبر، شی جینپینگ پیش از نشست سهجانبه با پوتین دیدار کرد.
بیانیه رسمی چین یک متن دیپلماتیک کلیشهای نبود.
شی روابط چین و روسیه را اینگونه توصیف کرد: «风雨不动安如山» (همچون کوهی استوار که باد و باران آن را تکان نمیدهد) و خواستار «هدایت و ترویج جهانی چندقطبی و دموکراتیزه کردن روابط بینالملل» شد.
این ادبیاتِ یک شریکِ دستپایین نیست که بتوان او را به سادگی جدا کرد؛ این زبانِ دو قدرتِ مستقل است که در پایتختِ کشور میزبان تأیید میکنند هماهنگی آنها ساختاری است، نه معاملهمحور.
ترامپ در همان روز وارد شد.
شی شخصاً در فرودگاه از او استقبال کرد؛ احترامی تشریفاتی و نه محتوایی.
محتوا و اصل ماجرا پیشتر میان شی و پوتین بسته شده بود.
ترامپ معمار نشست سهجانبه نبود؛ او مهمانِ دیررسیده به چارچوبی بود که پکن و مسکو از قبل ساخته بودند.
آنچه ترامپ از این اتاق میخواست و آنچه به دست آورد
دستورکار اعلامشده ترامپ که پیش از اجلاس برای خبرنگاران تکرار شد، گفتوگو درباره «پایان دادن به درگیری آمریکا و ایران و خلع سلاح هستهای» بود.
به نوع قاببندی توجه کنید:
ایالات متحده با خروج از برجام و انجام حملات نظامی به تأسیسات تحت پادمان، بحران ایران را ایجاد کرد و سپس از چین و روسیه خواست که در تمیز کردن این خرابکاری — آن هم با شرایط آمریکا — به او کمک کنند.
این دقیقاً تعریف «وقاحت» (Chutzpah) است: گلدان را بشکنی و بعد از همسایهها بخواهی پول چسب آن را بدهند.
موضع چین درباره ایران در اسناد عمومی ثبت شده و دقیقاً نقطه مقابل چیزی است که ترامپ میخواست.
چین قطعنامه پیشنهادی آمریکا در شورای امنیت برای تحریم ایران را وتو کرد.
سفیر «سون لی» به صراحت اعلام کرد که این بحران «ریشه در خروج یکجانبه ایالات متحده از برجام، سیاست فشار حداکثری و دو بار توسل آن به زور دارد.»
چین از حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای ذیل معاهده NPT دفاع کرد و حملات به تأسیسات تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی را محکوم نمود.
ترامپ وارد شنژن نشد تا با چینی روبهرو شود که آماده پیوستن به کارزار فشار اوست.
او وارد اتاقی شد که میزبانش پیشتر تحریمهای او را وتو کرده، کشورش را مقصر بحران دانسته و شراکت خود را با مهمان دیگر، یعنی پوتین، با عباراتی که برای ثبت در تاریخ طراحی شده بود، مجدداً تأیید کرده بود.
نشست سهجانبه «گروه ۳» (G-3) نبود؛ به رسمیت شناختن این واقعیت بود که دوران «گروه ۱» (G-1) به پایان رسیده است.
تفسیرهای غربی از همین حالا آغاز به قاببندی شنژن بهعنوان تولد «گروه ۳» کردهاند؛ نوعی حکومت مشترک سه قدرت بزرگ برای اداره جهان.
تحلیلگران چینی به صراحت این چارچوب را رد کردهاند و حق هم با آنهاست.
این نشست سهجانبه یک هیئتمدیره جدید برای جهان ایجاد نکرد؛ بلکه واقعیتی را رسمیت بخشید که واشنگتن سه دهه آن را انکار میکرد: هیچ مسئله جهانی — چه اوکراین، چه ایران، چه سلاحهای هستهای، چه حکمرانی هوش مصنوعی و چه زنجیرههای تأمین — بدون مشارکت چین و روسیه قابل حل نیست و هیچ راهحلی که به آنها تحمیل شود، دوام نخواهد آورد.
این دیدار از آن جهت تاریخی بود که سه مرد کنار هم ننشستند، بلکه ایالات متحده پای میز مذاکره با دو قدرتی نشست که تلاش کرده بود آنها را منزوی، تحریم و مطیع کند؛ و این کار را در زمین آنها و در شهری انجام داد که در آغاز «قرن آمریکایی» تنها یک دهکده ماهیگیری بود.
شنژن یک مکان بیطرف نیست؛ بلکه گواه فیزیکی این تغییر است: شهری چینی که در حالی که واشنگتن سرگرم اعلام «پایان تاریخ» بود، به یک قطب فناوری و صنعتی تبدیل شد.
آنچه رسانههای جریان اصلی به شما نخواهند گفت
آنها به شما نخواهند گفت که ترامپ برای دستیابی به توافقی بر سر ایران و اوکراین به شنژن آمد، چون استراتژی خودش شکست خورده است.
آنها به شما نخواهند گفت که چین قطعنامه ایرانِ او را وتو کرد، کشورش را مقصر جنگ دانست و از حقوق هستهای ایران دفاع کرد. آنها به شما نخواهند گفت که شی ابتدا با پوتین دیدار کرد، او را همچون کوهی در آغوش گرفت و تنها پس از آن در فرودگاه به استقبال ترامپ رفت.
آنها به شما نخواهند گفت که نشست سهجانبه امتیازدهی پکن و مسکو نبود، بلکه اذعان واشنگتن به این واقعیت بود که مدل یکجانبهگرایی قدیمی دیگر کار نمیکند.
داستان پوششی این است: «سه قدرت بزرگ که جهان را با هم مدیریت میکنند.» اما حقیقت سادهتر است: جهان دیگر از واشنگتن مدیریت نمیشود.
شنژن این واقعیت را عیان کرد. حضور ترامپ گواه این مدعا بود، نه استثنای آن.
پایان/













نظر شما